1. Bột gừng là gì?
Bột gừng được tạo ra từ củ gừng (Zingiber officinale) đã được sấy khô và nghiền nhỏ, tạo thành bột mịn. Đây là một loại gia vị phổ biến trong ẩm thực và được ứng dụng rộng rãi trong y học cổ truyền.
* Điểm khác biệt giữa bột gừng và gừng tươi, trà gừng, latte gừng…
| Tiêu chí | Bột gừng | Gừng tươi | Trà gừng | Latte gừng |
| Dạng chế biến | Gừng sấy khô, cô đọng, bột mịn | Gừng nguyên củ | Gừng pha cùng với trà | Gừng pha cùng sữa |
| Hương vị | Cay nhẹ, dễ hoà tan | Cay nồng, hăng | Vị thanh, dễ uống | Dịu, thơm ngậy |
| Nguyên liệu | Gừng sấy khô | Gừng tươi | Gừng, trà,mật ong, chanh,.. | Gừng, sữa, quế,.. |
| Bảo quản | Dễ bảo quản, để nơi khô ráo | Khó bảo quản, mọc mầm | Dùng ngay sau khi pha | Dùng ngay sau khi pha |
– Lợi ích khi sử dụng bột gừng trong đời sống hằng ngày: Bột gừng giúp làm ấm cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường miễn dịch và tiện lợi khi nấu ăn hay chăm sóc sắc đẹp.
2. Thành phần và đặc tính của bột gừng
– Các hợp chất hoạt tính chính trong gừng: Gingerol và shogaol là hợp chất chính tạo nên hương vị cay nồng đặc trưng của củ gừng, có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa.
– Đặc điểm mùi vị, tính ấm và khả năng bảo quản tốt:
+ Bột gừng có mùi thơm nồng, hăng nhẹ và mang lại cảm giác cay, ấm nóng trong miệng và cổ họng.
+ Bột đã được sấy khô nên dễ bảo quản và chỉ cần để ở nơi thoáng mát, khô ráo.
3. Công dụng của bột gừng
3.1. Trong y học cổ truyền và hiện đại
- Hỗ trợ tiêu hóa: Bột gừng có tác dụng làm giảm đầy hơi, chướng bụng và buồn nôn.
- Làm dịu hệ thần kinh: giúp giảm mệt mỏi và sự kích thích quá mức gây co bóp cơ trơn. .
- Kháng viêm, giảm đau hiệu quả các vùng cơ bị chấn thương, chống đau xương khớp.
- Giữ ấm cơ thể, tăng cường tuần hoàn máu, hỗ trợ máu huyết lưu thông.
3.2. Trong làm đẹp
- Hỗ trợ giảm mỡ bụng, làm da sáng mịn, chống lão hoá:
+ Bột gừng giàu oxi hoá, thúc đẩy tan vùng mỡ và giảm lượng calo trong cơ thể.
+ Giúp giảm viêm và ngăn ngừa mụn, hạn chế các vết thâm và làm đều màu da.
+ Shogaol có trong bột gừng, giúp mờ nếp nhăn và làm chậm quá trình lão hoá.
- Sử dụng trong các sản phẩm chăm sóc da tự nhiên như: mặt nạ làm đẹp, tẩy tế bào chết, sữa tắm, tinh dầu giảm viêm, kích thích mọc tóc,…
3.3. Trong ẩm thực
- Bột gừng là gia vị tạo thơm ngon và cay nhẹ cho các món ăn như súp, nước chấm hay các loại bánh kẹo gừng.
- Thành phần chính trong đồ uống như trà gừng, latte gừng.
4. Cách làm bột gừng tại nhà
4.1. Nguyên liệu cần chuẩn bị
- Gừng tươi già
– Cách chọn gừng ngon để làm bột gừng:
+ Về bề ngoài: tươi, chọn loại vỏ sần sùi, không mọc mầm.
+ Về hình dáng: Củ gừng cân đối, có nhiều nhánh nhỏ, ít vết nứt và vết thâm.
+ Về lõi gừng: Bẻ củ gừng làm đôi, lõi bên trong nhiềGừng u xơ và có màu vàng ươm.
- Dao gọt vỏ, máy xay/máy nghiền, khay phơi hoặc máy sấy
4.2. Các bước thực hiện
B1: Rửa sạch và gọt vỏ gừng
Đầu tiên, bạn dùng dao để cạo phần vỏ của củ gừng. Sau đó, bạn rửa sạch với nước hoặc có thể ngâm muối loãng 5 phút để đảm bảo loại bỏ hết các bụi bẩn và tạp chất.
B2: Thái lát mỏng
Gừng được thái lát càng mỏng càng dễ sấy và giữ nguyên hoạt chất.
B3: Sấy khô/phơi khô gừng
Sau khi thái lát gừng xong, để vào khay. Tuỳ vào mục đích và nhu cầu, bạn có thể sử dụng thiết bị sấy phù hợp: Sấy bằng máy sấy nông sản ở 60–70°C trong 6–8 tiếng, sấy bằng nồi chiên không dầu ở 135°C trong 45’ hoặc phơi nắng ngoài trời từ 2–3 ngày.
B4: Xay mịn
Tiếp theo, bạn dùng máy xay sinh tố hoặc máy nghiền để xay thành dạng bột mịn; có thể chia nhỏ đợt xay để bột gừng được nhuyễn hơn.
B5: Bảo quản
Cuối cùng, bạn đựng trong lọ thủy tinh kín, để nơi khô ráo và tránh ánh sáng trực tiếp.
5. Lưu ý khi làm bột gừng tại nhà
- Tránh sử dụng gừng non vì gừng non nhiều nước, khó khô đều và dễ bị ẩm mốc sau khi xay.
- Không nên để bột gừng tiếp xúc không khí quá lâu, bột gừng dễ hút ẩm dẫn tới dễ giảm chất lượng.
6. Cách sử dụng bột gừng hiệu quả
* Cách pha trà, dùng trong nấu ăn, làm mặt nạ chăm sóc da:
- Bạn pha trà gừng bằng cách khuấy bột gừng với nước, có thể cho thêm mật ong và chanh tuỳ sở thích.
- Trong nấu ăn, bột gừng có thể khử mùi tanh của cá, thịt; làm gia vị cho nhiều món xào, món canh, nước chấm để làm tăng hương vị.
- Với sản phẩm làm đẹp, bạn có thể hoà trộn 1- 2 muỗng bột gừng cùng với mật ong, nha đam, đường và nước có thể làm tẩy tế bào chết và mặt nạ. Trước khi đắp, bạn thoa thử lên tay rồi sau đó đắp lên mặt trong khoảng 15- 20 phút và rửa sạch.
* Liều lượng phù hợp và những lưu ý khi sử dụng:
- Bạn có thể sử dụng bột gừng từ 1- 2 gram mỗi ngày.
- Không nên dùng bột gừng khi đang đói, bụng sẽ cồn cào và nóng rát, dạ dày có thể bị tổn thương.
- Những thực phẩm không nên kết hợp cùng với bột gừng như: thịt dê, thịt chó, thịt thỏ,…có thể dẫn tới tăng huyết áp và chướng bụng…
- Một số người nên cẩn trọng khi sử dụng bột gừng: người bị cao huyết áp, các bệnh liên quan đến dạ dày, người đang dùng thuốc chống đông máu,… Người bệnh sử dụng bột gừng theo sự hướng dẫn của bác sĩ để tránh dùng phản tác dụng.
Bột gừng là “người bạn sức khỏe” đa năng, đồng hành cùng với mọi gia đình Việt. Nguyên liệu gần gũi, dễ làm tại nhà với các bước đơn giản và bảo quản được lâu dài. Bạn cần sử dụng bột gừng đúng cách, đúng liều lượng để phát huy tối đa công dụng, tạo nên lối sống khoa học và cơ thể khỏe mạnh.
